Ο καρδιολόγος Δρ Robert Atkins δημοσιοποίησε το 1972 το βιβλίο του «Η Νέα Διαιτητική Επανάσταση» (The New Diet Revolution). Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστό, ενώ το περιοδικό Time το κατονόμασε ως «Το πιο δημοφιλές διατροφικό πρόγραμμα».
Ο Atkins συχνά αποκαλείται «πατέρας της σύγχρονης χαμηλής σε υδατάνθρακες διατροφής ». Το διαιτητικό του σχέδιο υπόσχεται όχι μόνο ότι θα χάσετε βάρος – νιώθοντας ταυτόχρονα χορτάτοι – αλλά και ότι θα βελτιώσετε παράλληλα την καρδιακή σας υγεία, τη λειτουργία της μνήμης, και τον μεταβολισμό σας.
Η δίαιτα Άτκινς βασίζεται στη θεωρία ότι τα υπέρβαρα άτομα καταναλώνουν πάρα πολλούς υδατάνθρακες. Το σώμα μας «καίει» λίπος όπως και υδατάνθρακες για ενέργεια, αλλά οι υδατάνθρακες χρησιμοποιούνται πρώτοι. Με δραστική μείωση υδατανθράκων και ταυτόχρονη αύξηση στην πρόσληψη πρωτεϊνών και λίπους, το σώμα υπεισέρχεται στην κατάσταση της κέτωσης, που σημαίνει ότι καίει το δικό του λίπος για καύσιμα.
Κατά την φάση της κέτωσης, το σώμα λαμβάνει ενέργεια από τις κετόνες, οι οποίες δημιουργούνται από την διάσπαση του αποθηκευμένου λίπους. Το αίσθημα της πείνας περιορίζεται με αποτέλεσμα την μικρότερη κατανάλωση φαγητού. Ωστόσο, η κέτωση μπορεί να προκαλέσει μια ποικιλία από δυσάρεστες συνέπειες (πχ δυσκοιλιότητα) σε περιορισμένο αριθμό ανθρώπων. Αν και τα λιπαρά σε αυτή τη δίαιτα μπορεί προσωρινά να αυξήσουν τα επίπεδα της χοληστερόλης και των τριγλυκερίδιων, η θεωρία υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο είναι συνήθως προσωρινό και σύντομα ομαλοποιούνται, παράλληλα με την απώλεια βάρους.
Ο Άτκινς έχει δεχτεί κατά καιρούς αρνητική δημοσιότητα και κριτικές αναφορικά με κάποιες πτυχές του προγράμματος του, κι έτσι οι άνθρωποι του αναγκάστηκαν το 2010 να το επαναπροσδιορίσουν ούτως ώστε να ευθυγραμμίζεται με έναν πιο υγιεινό τρόπο διατροφής, ονομάζοντας το «Η Νέα Δίαιτα Άτκινς» (The New Atkins for a New You).
Η δίαιτα Atkins αποτελείται από τέσσερις φάσεις: προσαρμογή, συνεχής απώλεια βάρους, προ-συντήρηση και συντήρηση εφ’όρου ζωής. Αναλόγως με τα κιλά – στόχο που έχετε θέσει, μπορείτε να ξεκινήσετε με οποιαδήποτε από τις τρεις πρώτες φάσεις.
Φάση 1 – Η Προσαρμογή : Πρόκειται για την πιο περιοριστική φάση. Η πρόσληψη υδατανθράκων περιορίζεται σε λιγότερο από 20 καθαρά (net) γραμμάρια την ημέρα, κυρίως από τα λαχανικά. Κι ενώ οι περισσότεροι διατροφικοί οδηγοί συνιστούν ποσοστό 45-65% των ημερήσιων θερμίδων σας να προέρχεται από τους υδατάνθρακες, κατά την παρούσα φάση το ποσοστό αυτό δεν ξεπερνά το 10%.
Εστιάζετε στην κατανάλωση πρωτεϊνών, όπως ψάρια και οστρακοειδή, πουλερικά, κρέας, αυγά και τυρί, καθώς και έλαια και λίπη. Μπορείτε επίσης να επικεντρωθείτε στις σαλάτες πράσινων λαχανικών όπως σπαράγγια, μπρόκολα, σέλινο, αγγούρι, πράσινα φασόλια και πιπεριές. Απαγορεύονται τα περισσότερα φρούτα, το ψωμί, τα ζυμαρικά, τα δημητριακά, οι ξηροί καρποί και το αλκοόλ. Η φάση διαρκεί τουλάχιστον δύο εβδομάδες, ανάλογα με την απώλεια βάρους.
Η Προσαρμογή είναι η περίοδος κατά την οποία παρουσιάζεται η πιο σημαντική απώλεια βάρους – περιστατικά αναφέρουν έως και 5 κιλά τη βδομάδα σε συνδυασμό με καθημερινή άσκηση.
Φάση 2 – Η Συνεχής Απώλεια Βάρους : Είναι ενδεχομένως μια μακρά φάση και χαρακτηρίζεται από αύξηση της πρόσληψης υδατανθράκων, όπως περισσότερα λαχανικά και μούρα, καρύδια και σπόροι, παραμένοντας όμως σε επίπεδα κατά τα οποία εξακολουθεί να παρουσιάζεται απώλεια βάρους. Όπως και στη πρώτη φάση, εστιάζετε στην κατανάλωση πρωτεϊνών και φυσικού λίπους. Η παρούσα φάση διαρκεί έως ότου το βάρος σας να είναι περίπου 4,5 κιλά μακριά από το βάρος-στόχο.
Φάση 3 – Η Προ-Συντήρηση : Η ημερήσια κατανάλωση υδατανθράκων αυξάνεται και πάλι, αυτή τη φορά κατά 10 γραμμάρια κάθε εβδομάδα (συμπεριλαμβανομένων φρούτων, αμυλούχων λαχανικών και δημητριακών ολικής αλέσεως) και ο βασικός στόχος σε αυτή τη φάση είναι να βρείτε το μέγιστο αριθμό υδατανθράκων που μπορείτε να καταναλώνετε καθημερινά χωρίς να κερδίζετε βάρος.
Σε αυτή τη φάση το σώμα σας αρχίζει να απομακρύνεται από την διαδικασία της κέτωσης. Προετοιμάζεστε για την τελευταία φάση που είναι η συντήρηση εφ ‘όρου ζωής.
Πίνετε τουλάχιστον οκτώ ποτήρια νερό την ημέρα.
Αυτή η φάση μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες μέχρι να βρείτε το κομβικό σημείο.
Φάση 4 – Η Εφ’όρου Ζωής Συντήρηση : Αυτή η περίοδος έχει ως στόχο να διαφυλάξει τις συνήθειες που αποκτήθηκαν στις προηγούμενες φάσεις, και να αποτρέψει το άτομο από το να «ξαναπάρει» το αρχικό του βάρος. Δίνεται έμφαση στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, ολικής αλέσεως, με τη δυνατότητα να επιστρέψετε στην προηγούμενη φάση αν αρχίσετε να «βάζετε» βάρος.
Ο τακτικός έλεγχος του βάρους (ζυγίζεστε τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα) γίνεται προτεραιότητα.
ΥΠΕΡ
• Τα ποσοστά επιτυχίας είναι μεγάλα.
• Τα αποτελέσματα γίνονται γρήγορα εμφανή.
• Πολλά εστιατόρια έχουν υιοθετήσει στο μενού τους επιλογές χαμηλές σε υδατάνθρακες.
• Υπάρχουν διαθέσιμα στο εμπόριο πολλά σνακς συμβατά με την Δίαιτα Atkins.
• Δεν υπάρχουν πολλοί περιορισμοί στο μέγεθος της μερίδας.
• Υποστηρίζει ότι μειώνει την όρεξή σας.
• Όταν μάθετε τα επιτρεπόμενα τρόφιμα και κάποιες βασικές μετρήσεις υδατανθράκων, είναι εύκολο να την ακολουθήσετε.
ΚΑΤΑ
• Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα με την Δίαιτα Άτκινς είναι ότι είναι πλούσια σε λιπαρά. Οι περισσότερες κρατικές υπηρεσίες υγείας συνιστούν όχι πάνω από 30% λιπαρά στη διατροφή σας, όριο που ξεπερνιέται ακολουθώντας το εν λόγω πρόγραμμα. Ωστόσο, η «Νέα Atkins» έχει συμμορφωθεί με αυτό το ποσοστό και συνιστά υγιή λίπη.
• Πόσο υγιής είναι η διαδικασία της κέτωσης; Μια πραγματικά υγιεινή δίαιτα περιλαμβάνει όλες τις ομάδες τροφίμων – λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής αλέσης, γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά και υγιεινά λίπη, μαζί με άπαχη πρωτεΐνη. Το σώμα σας χρειάζεται τις θρεπτικές ουσίες που παρέχουν αυτά τα τρόφιμα.
Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι το συκώτι και οι νεφροί καταπονούνται για να διατηρηθεί η κέτωση.
• Συνεπακόλουθα της κέτωσης είναι ο πονοκέφαλος, η δυσκοιλιότητα, η άσχημη αναπνοή και η ξηροστομία.
• Υπάρχει κίνδυνος για carb crash, κάτι κοινότυπο στις δίαιτες που είναι χαμηλές σε υδατάνθρακες.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η Δίαιτα Atkins υπήρξε επιτυχής για πολλούς ανθρώπους και είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο σημαντική απώλεια βάρους αλλά και βελτίωση της καρδιακης υγείας. Πολλοί είναι εκείνοι που βρίσκουν το πρόγραμμα ιδιαίτερα απαιτητικό κατά την Προσαρμογή και χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να ανταπεξέλθουν.
Ο περιορισμός των διατροφικών ομάδων και οι δυσάρεστες παρενέργειες της δεν την καθιστούν μακροχρόνια λύση για αδυνάτισμα.
Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε αυτή τη δίαιτα, σας συστήνουμε να ερευνήσετε και να διαβάσετε όσο το δυνατόν περισσότερο σχετικά, όπως και να συμβουλευτείτε το γιατρό σας, ειδικά εάν πάσχετε από διαβήτη, σοβαρή νεφρική πάθηση, αρθρίτιδα ή λαμβάνετε διουρητικά. Επίσης δεν είναι κατάλληλη για τις γυναίκες που εγκυμονούν ή θηλάζουν.
Η φιλοσοφία της έχει πολλά κοινά με την Δίαιτα Ντουκάν (The Dukan Diet). Παρ’όλα αυτά, διαφέρουν σε ορισμένα σημεία «κλειδιά».
Τα δημοσιευμένα άρθρα έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Συμβουλεύεστε πάντα τον Ιατρό – Διαιτολόγο σας.